Jubileumconcert

Ons 110-jarig bestaan vieren we met een concert op vrijdag 8 oktober 2027 met de Therisienmesse van Joseph Haydn en Messa di Gloria van Giacomo Puccini. 

De Missa in Bes (Hob. XXII:12), beter bekend als Theresienmesse

Joseph Haydn schreef in totaal 14 missen, de Theresienmesse is de twaalfde. Velen vinden de Theresienmesse Haydns mooiste mis met zorgvuldig doordachte verbintenissen tussen tekst en muziek. De bijnaam Theresienmesse is niet alleen verwarrend omdat de mis in werkelijkheid aan een ander persoon was opgedragen, maar ook omdat Haydns broer Michael twee jaar later wel een mis voor keizerin Maria Theresia schreef, de Missa Sancti Theresia. 

De Oostenrijkse keizerin Maria Theresia, echtgenote van Frans II, was een groot liefhebber van Haydns muziek en verwierf de mis al snel voor haar bibliotheek. Bij een uitvoering in de Weense hofkapel in mei 1800 zong de keizerin de sopraansolo. Daarom is lang gedacht dat Haydn het werk voor haar heeft geschreven. Degene voor wie Haydn de mis in werkelijkheid schreef, was prinses Maria Josepha Hermengilde Esterházy, de echtgenote van prins Nicolaas II Esterházy. Haydn schreef de mis in 1799 voor haar naamdag en waarschijnlijk is de mis voor het eerst uitgevoerd op zondagochtend 8 september in de Bergkirche in Eisenstadt.

Messa di Gloria

Giacomo Puccini componeerde de Messa als afstudeerproject aan het Istituto Musicale Pacini. De eerste opvoering vond plaats in Lucca op 12 juli 1880. Het stuk heette oorspronkelijk Messa a quattro voci con orchestra (vierstemmige mis met orkest) en volgt het normale schema van een mis: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus en Agnus Dei. In feite is het een op muziek gezette kerkdienst, passend binnen de traditie van zijn voorouders, maar waarin al duidelijk de invloed van het werk van Verdi te horen is. 

De mis wordt bij de eerste opvoering goed ontvangen. In de gedetailleerde partituur kun je de levendige fantasie van een talentvolle jongeman zien, die na het leggen van dit fundament in zijn provinciale familietraditie, zijn talent voor opera verder ontwikkelt. De jonge Puccini maakt volop gebruik van de mogelijkheden van het orkest en zet het niet alleen in ter begeleiding. Hij laat het ook dramatische muzikale mededelingen doen. Alles staat ten dienste van de grote emoties. In zijn latere werk gebruikt Puccini een aantal thema’s uit de mis opnieuw; het Agnus Dei is terug te horen in Manon Lescaut en het Kyrie in Edgar. D

Na zijn afstuderen heeft Puccini veel succes met zijn opera's en verdwijnt de mis in het familie-archief. Daar wordt de partituur teruggevonden door een Amerikaanse priester die materiaal voor een biografie verzamelt. Hij geeft het werk in 1951 uit, onder de naam Messa di Gloria, naar het lange, opwindende tweede deel. Ruim 70 jaar na het afstuderen van Puccini wordt het werk in Chicago in 1952 voor het eerst weer uitgevoerd.